Book 6 • Chapter 75
Sarga 75
70 verses
Verse 1
ततोऽब्रवीन्महातेजास्सुग्रीवोवानराधिपः अर्थ्यंविज्ञापयंश्चापिहनूमन्तमिदंवचः
Verse 2
यतोहतःकुम्भकर्णःकुमाराश्चनिषूदिताः नेदानीमुपनिर्हारंरावणोदातुमर्हति
Verse 3
येयेमहाबलास्सन्तिलघवश्चप्लवङ्गमाः लङ्कामभ्युतन्त्याशुगृह्योल्काःप्लवगर्षभाः हरयोहरिसङ्काशाःप्रदग्धुंरावणालयम्
Verse 4
तोस्तंगतआदित्येरौद्रेतस्मिन्निशामुखे लङ्कामभिमुखास्सोल्काजग्मुस्तेप्लवगर्षभाः
Verse 5
उल्काहस्सैर्हरिगणैस्सर्वतस्समभिद्रुताः आरक्षस्थाविरूपाक्षास्सहसाविप्रदद्रुवुः
Verse 6
गोपुराट्टप्रतोलीषुचर्यासुविविधासु च प्रासादेषु च सम्हृष्टास्ससृजुस्तेहुताशनम्
Verse 7
तेषांगृहसहस्राणिददाहहुतभुक्तदा प्रासादाःपर्वताकाराःपतन्तिधरणीतले
Verse 8
अगुरुर्दह्यतेतत्रवरं च हरिचन्दनम् मौक्तिकामणयस्स्निग्धावज्रंचापिप्रवालकम्
Verse 9
क्षौमं च दह्यतेतत्रकौशेयंचापिशोभनं आविकंविविधंचौर्णंकाञ्चनंभाण्डमायुधम्
Verse 10
नानाविकृतसंस्थानंवाजिभाण्डपरिच्छदौ गजग्रैवेयकक्ष्याश्चरथभाण्डाश्चसम्स्कृताः
Verse 11
नुत्राणि च योधानांहस्त्यश्वानां व चर्म च खडगाधनूंषिज्वाबाणास्तोमराङ्कुशशक्तयः
Verse 12
रोमजंवालजंचर्मव्याघ्रजंचण्डजंबहु मुक्तामणिविचित्रांश्चप्रासादांश्चसमन्ततः विविधानस्त्रसंयोगानग्निर्दहतितत्रवै
Verse 13
रोमजंवालजंचर्मव्याघ्रजंचण्डजंबहु मुक्तामणिविचित्रांश्चप्रासादांश्चसमन्ततः विविधानस्त्रसंयोगानग्निर्दहतितत्रवै
Verse 14
नानाविधान्गृहच्छन्दान्धदाहहुतभुक्तदा आवासान्राक्षसानां च सर्वेषांगृहगर्थिनाम् हेमचित्रतनुत्राणस्रग्दामाम्भरधारिणाम् शीधुपानचलाक्षाणांमद्विह्वलगामिनाम् कान्तालम्बितवस्त्राणांशत्रुसञ्जातमन्युनाम् गदाशूलासिहस्तानांखादतांपिबतामपि शयनेषुमहार्हेषुप्रसुप्तानांप्रियैस्सह त्रस्तानांगच्छतांतूर्णंपुत्रानादायसर्वतः तेषांशतसहस्राणितदालङ्कानिवासिनाम् अदहत्पावकस्तत्रजज्वाल च पुनःपुनः
Verse 15
नानाविधान्गृहच्छन्दान्धदाहहुतभुक्तदा आवासान्राक्षसानां च सर्वेषांगृहगर्थिनाम् हेमचित्रतनुत्राणस्रग्दामाम्भरधारिणाम् शीधुपानचलाक्षाणांमद्विह्वलगामिनाम् कान्तालम्बितवस्त्राणांशत्रुसञ्जातमन्युनाम् गदाशूलासिहस्तानांखादतांपिबतामपि शयनेषुमहार्हेषुप्रसुप्तानांप्रियैस्सह त्रस्तानांगच्छतांतूर्णंपुत्रानादायसर्वतः तेषांशतसहस्राणितदालङ्कानिवासिनाम् अदहत्पावकस्तत्रजज्वाल च पुनःपुनः
Verse 16
नानाविधान्गृहच्छन्दान्धदाहहुतभुक्तदा आवासान्राक्षसानां च सर्वेषांगृहगर्थिनाम् हेमचित्रतनुत्राणस्रग्दामाम्भरधारिणाम् शीधुपानचलाक्षाणांमद्विह्वलगामिनाम् कान्तालम्बितवस्त्राणांशत्रुसञ्जातमन्युनाम् गदाशूलासिहस्तानांखादतांपिबतामपि शयनेषुमहार्हेषुप्रसुप्तानांप्रियैस्सह त्रस्तानांगच्छतांतूर्णंपुत्रानादायसर्वतः तेषांशतसहस्राणितदालङ्कानिवासिनाम् अदहत्पावकस्तत्रजज्वाल च पुनःपुनः
Verse 17
नानाविधान्गृहच्छन्दान्धदाहहुतभुक्तदा आवासान्राक्षसानां च सर्वेषांगृहगर्थिनाम् हेमचित्रतनुत्राणस्रग्दामाम्भरधारिणाम् शीधुपानचलाक्षाणांमद्विह्वलगामिनाम् कान्तालम्बितवस्त्राणांशत्रुसञ्जातमन्युनाम् गदाशूलासिहस्तानांखादतांपिबतामपि शयनेषुमहार्हेषुप्रसुप्तानांप्रियैस्सह त्रस्तानांगच्छतांतूर्णंपुत्रानादायसर्वतः तेषांशतसहस्राणितदालङ्कानिवासिनाम् अदहत्पावकस्तत्रजज्वाल च पुनःपुनः
Verse 18
नानाविधान्गृहच्छन्दान्धदाहहुतभुक्तदा आवासान्राक्षसानां च सर्वेषांगृहगर्थिनाम् हेमचित्रतनुत्राणस्रग्दामाम्भरधारिणाम् शीधुपानचलाक्षाणांमद्विह्वलगामिनाम् कान्तालम्बितवस्त्राणांशत्रुसञ्जातमन्युनाम् गदाशूलासिहस्तानांखादतांपिबतामपि शयनेषुमहार्हेषुप्रसुप्तानांप्रियैस्सह त्रस्तानांगच्छतांतूर्णंपुत्रानादायसर्वतः तेषांशतसहस्राणितदालङ्कानिवासिनाम् अदहत्पावकस्तत्रजज्वाल च पुनःपुनः
Verse 19
सारवन्तिमहार्हाणिगम्भीरगुणवन्ति च हेमचन्द्रार्धचन्द्राणिचन्द्रशालोनतानि च तत्रचित्रगवाक्षाणिसाधिष्ठानानिसर्वशः मणिविद्रुमचित्राणिस्पृशन्तीवदिवाकरम् क्रौञ्चबर्हिबवीणानांभूषणानां च निस्स्वनैः नादितान्यचलाभानिवेश्मान्यग्निर्ददाह स
Verse 20
सारवन्तिमहार्हाणिगम्भीरगुणवन्ति च हेमचन्द्रार्धचन्द्राणिचन्द्रशालोनतानि च तत्रचित्रगवाक्षाणिसाधिष्ठानानिसर्वशः मणिविद्रुमचित्राणिस्पृशन्तीवदिवाकरम् क्रौञ्चबर्हिबवीणानांभूषणानां च निस्स्वनैः नादितान्यचलाभानिवेश्मान्यग्निर्ददाह स
Verse 21
सारवन्तिमहार्हाणिगम्भीरगुणवन्ति च हेमचन्द्रार्धचन्द्राणिचन्द्रशालोनतानि च तत्रचित्रगवाक्षाणिसाधिष्ठानानिसर्वशः मणिविद्रुमचित्राणिस्पृशन्तीवदिवाकरम् क्रौञ्चबर्हिबवीणानांभूषणानां च निस्स्वनैः नादितान्यचलाभानिवेश्मान्यग्निर्ददाह स
Verse 22
ज्वलनेनपरीतानितोरणानिचकाशिरे विद्युद्भिरिवनद्धानिमेघजालानिघर्मगे
Verse 23
ज्वलनेनपरीतानिनिपेतुर्भवनान्वथ वज्रिवज्रहतानीवशिखराणिमहागिरेः
Verse 24
विमानेषुप्रसुस्ताश्चदह्यमानावराङ्गनाः त्यक्ताभरणसर्वाङ्गाहाहेत्युच्चैर्विचुक्रुशुः
Verse 25
तत्रचाग्निपरीतानिनिपेतुर्भवनान्यपि वज्रिवज्रहतानीवशिखराणिमहागिरेः
Verse 26
तानिनिर्दह्यमानानिदूरतःप्रचकाशिरे हिमवच्छिखराणीवदीप्तौषदिवनानिच
Verse 27
हर्म्याग्रैर्दह्यमानैश्चज्वालाप्रज्वलितैरपि रात्रौसादृश्यतेलङ्कापुष्पितैरिवकिंशुकैः
Verse 28
हस्त्यध्यक्षैर्गजैर्मुक्तेर्मुक्सैश्चैवतुरङ्गमैः बभूवलङ्कालोकान्तेभ्रान्तग्राहइवार्णवः
Verse 29
अश्वंमुक्तंगजोदृष्टवाक्वचिद्भीतोऽपसर्पति भीतोभीतंगजंदृष्टवाक्वचिदश्वोनिवर्तते
Verse 30
लङ्कायांदह्यमानायांशुशुभे स महार्णवः छायासंसक्तसलिलोलोहितोदइवार्णवः
Verse 31
साबभूवमुहूर्तेनहरिभिर्दीपितापुरी लोकस्यास्यक्ष्येघोरेप्रदीप्तेववसुन्दरा
Verse 32
नारीजनस्यधूमेनव्याप्तस्योच्चैर्विनेदुषः स्वनोज्वलनतप्तस्यशुश्रुवेशतयोजनम्
Verse 33
प्रदग्धकायानपरान् राक्षसान्निर्गतान् बहिः सहसाभ्युत्पतन्तिस्महरयोऽथयुयुत्सवः
Verse 34
उद्घुष्टंवानराणां च राक्षसानां च निस्स्वनः दिशोदशसमुद्रं च पृथिवींचान्वनादयत्
Verse 35
विशल्यौतुमहात्मानौतावुभौरामलक्ष्मणौ असम्भ्रान्तौजगृहतुस्तदोभौधनुषीवरे
Verse 36
ततोविस्फारयानस्यरामस्यधनुरुत्तमम् बभूवतुमुलश्शब्दोराक्षसानांभयावहः
Verse 37
अशोभततदारामोधनुर्विष्फारयन् महत् भगवानिवसङ्कृद्धोभवोवेदमयंधनुः
Verse 38
उद्घुष्टंवानराणां च राक्षसानां च निस्स्वनम् ज्याशब्दस्तावुभौशब्दावतिरामस्यशुश्रुवे
Verse 39
वानरोद्घुष्टघोषश्चराक्षसानां च निस्स्वनः ज्याशब्दश्चापिरामस्यत्रयंव्याप्यदिशोदश
Verse 40
तस्यकार्मुकमुक्सैश्चशरैस्तत्पुरगोपुरम् कैलासशृङ्गप्रतिमंविशीर्णमपतद्भुवि
Verse 41
ततोरामशरान् दृष्टवाविमानेषुगृहेषु च सन्नाहोराक्षसेन्द्राणांतुमुलस्समपद्यत
Verse 42
तेषांसन्नह्यमानानांसिंहनादं च कुर्वताम् शर्वरीराक्षसेन्द्राणांरौद्रीवसमपद्यत
Verse 43
आदिष्टावानरेन्द्रास्तेसुग्रीवेणमहात्मना आसन्नद्वारमासाद्ययुध्यध्वंप्लवगर्षभाः यश्चवोवितथंकुर्वात्तत्रतत्रव्यवस्थितः स हन्तव्योहिसंफ्लुत्यराजशासनदूषकः
Verse 44
आदिष्टावानरेन्द्रास्तेसुग्रीवेणमहात्मना आसन्नद्वारमासाद्ययुध्यध्वंप्लवगर्षभाः यश्चवोवितथंकुर्वात्तत्रतत्रव्यवस्थितः स हन्तव्योहिसंफ्लुत्यराजशासनदूषकः
Verse 45
तेषुवानरमुखेषुदीप्तोल्कोज्ज्वलपाणिषु स्थितेषुद्वारमासाद्यरावणंमन्युराविशत्
Verse 46
तस्यजृम्भितविक्षेपाद्व्यामिश्रावैदिशोदश रूपवानिवरुद्रस्यमन्युर्गात्रेष्वदृश्यत
Verse 47
स निकुम्भं च कुम्भं च कुम्भकर्णात्मजावुभौ प्रेषयामाससङ्कृद्धोराक्षससैर्बहुभिस्सह
Verse 48
यूपाक्षश्शोणिताक्षश्चप्रजङ्घःकम्पनस्तथा निर्ययुःकौम्भकर्णिभ्यांसहरावणशासनात्
Verse 49
शशासचैवतान् सर्वान्राक्षसान् सुमहाबलान् राक्षसागच्छताद्यैवसिंहनादं च नादयन्
Verse 50
ततस्तुचोदितास्तेनराक्षसाज्वलितायुधाः लङ्कायानिर्ययुर्वीराःप्रणदन्तःपुनःपुनः
Verse 51
रक्षसांभूषणस्थाभिर्भाभिस्स्वाभिश्चसर्वशः चक्रुस्तेसप्रभंव्योमहरयश्चाग्निभिस्सह
Verse 52
तत्रताराधिपस्याभाताराणां च तथैव च तयोराभरणासा च बलयोर्द्यामभासयन्
Verse 53
चन्द्राभाभूषणाभा च गृहाणांसागरःपुनः हरिराक्षससैन्यानिभ्राजयामाससर्वतः
Verse 54
तत्रचोर्ध्वंप्रदीप्तानांगृहाणांसागरःपुनः भाभिस्संसक्तसलिलश्चलोर्मिश्शुशुभेऽधिकम्
Verse 55
पताकाध्वजसंसक्तमुत्तमासिपरश्वधम् भीमाश्वरथमातङ्गंनानापततिसमाकुलम् दीप्तशूलगदाखडगप्रासतोमरकार्मुकम् तद्राक्षसबलंघोरभीमंविक्रमपौरुषम् ददृशेज्वलितप्रासंकिङ्किणीशतनादितम् हेमजालाचितभुजंव्यावेष्टितपरश्वथम् व्याघूर्णितमहाशस्त्रंबाणसंसक्तकार्मुकम् गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम्
Verse 56
पताकाध्वजसंसक्तमुत्तमासिपरश्वधम् भीमाश्वरथमातङ्गंनानापततिसमाकुलम् दीप्तशूलगदाखडगप्रासतोमरकार्मुकम् तद्राक्षसबलंघोरभीमंविक्रमपौरुषम् ददृशेज्वलितप्रासंकिङ्किणीशतनादितम् हेमजालाचितभुजंव्यावेष्टितपरश्वथम् व्याघूर्णितमहाशस्त्रंबाणसंसक्तकार्मुकम् गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम्
Verse 57
पताकाध्वजसंसक्तमुत्तमासिपरश्वधम् भीमाश्वरथमातङ्गंनानापततिसमाकुलम् दीप्तशूलगदाखडगप्रासतोमरकार्मुकम् तद्राक्षसबलंघोरभीमंविक्रमपौरुषम् ददृशेज्वलितप्रासंकिङ्किणीशतनादितम् हेमजालाचितभुजंव्यावेष्टितपरश्वथम् व्याघूर्णितमहाशस्त्रंबाणसंसक्तकार्मुकम् गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम्
Verse 58
पताकाध्वजसंसक्तमुत्तमासिपरश्वधम् भीमाश्वरथमातङ्गंनानापततिसमाकुलम् दीप्तशूलगदाखडगप्रासतोमरकार्मुकम् तद्राक्षसबलंघोरभीमंविक्रमपौरुषम् ददृशेज्वलितप्रासंकिङ्किणीशतनादितम् हेमजालाचितभुजंव्यावेष्टितपरश्वथम् व्याघूर्णितमहाशस्त्रंबाणसंसक्तकार्मुकम् गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम्
Verse 59
घोरंशूरजनाकीर्णंमहाम्बुदरनिस्स्वनम् तद्दृष्टवाबलमायातंराक्षसानांसुदारुणं सञ्चचालप्लवङ्गानांबलमुच्चैर्ननाद च
Verse 60
जवेनाफ्लुत्य च पुनस्तद्बलंरक्षसांमहत् अभ्ययात्प्रत्यरिबलंपतङ्गाइवपावकम्
Verse 61
तेषांभुजपरामर्शव्यामृष्टपरिघाशनि राक्षसानांबलंश्रेष्ठंभूयस्तरमशोभत
Verse 62
तत्रोन्मत्ताइवोत्पेतुर्हरयोऽथयुयुत्सवः तरुशैलैरभिघ्नन्तोमुष्टिभिश्चनिशाचरान्
Verse 63
तथैवापततांतेषांकपीनामसिभिशशितैः शिरांसिसहसाजह्रूराक्षसाभीमदर्शना
Verse 64
दशनैर्हतकर्णाश्चमुष्टिनिष्कीर्णमस्तकाः शिलाप्रहारभग्नाङ्गाविचेरुस्तत्रराक्षसाः
Verse 65
तथैवाप्यपरेतेषांकपीनामभिलक्षिता प्रवीरानभितोजघ्नुर्घोररूपानिशाचराः
Verse 66
घ्नन्तमन्यंजघानान्यःपातयन्तमपातयत् गर्हमाणंजगर्हेऽन्योदशन्तमपरोऽदशत्
Verse 67
देहीत्यन्योददात्यन्योददामीत्यपरःपुनः किंक्लेशयसितिष्ठेतितत्रान्योन्यंबभाषिरे
Verse 68
विप्रलम्भितवस्त्रं च विमुक्तकवचायुधम् समुद्यतमहाप्रासंयष्टिशूलासिसङ्कुलम् प्रावर्ततमहारौद्रंयुद्धंवानररक्षसाम्
Verse 69
विप्रलम्भितवस्त्रं च विमुक्तकवचायुधम् समुद्यतमहाप्रासंयष्टिशूलासिसङ्कुलम् प्रावर्ततमहारौद्रंयुद्धंवानररक्षसाम्
Verse 70
वानरान्दशसप्तेतिराक्षसाजघ्नुराहवे राक्षसान्दशसप्तेतिवानराश्चाभ्यपातयन्
0:000:00
Speed: