Book 5 • Chapter 10
Sarga 10
54 verses
Verse 1
तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम् अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम् दान्तकाञ्चनचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः
Verse 2
तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम् अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम् दान्तकाञ्चनचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः
Verse 3
तस्य चैकतमे देशे सोऽग्य्रमालाविभूषितम् ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसन्निभम्
Verse 4
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम् अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम् वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम् दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्
Verse 5
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम् अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम् वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम् दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्
Verse 6
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम् अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम् वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम् दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्
Verse 7
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम् वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
Verse 8
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम् वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
Verse 9
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम् वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
Verse 10
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम् वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
Verse 11
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम् वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
Verse 12
निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरर्षभः आसाद्य परमोद्विग्नस्सोपासर्पत्सुभीतवत्
Verse 13
अथाऽऽरोहणमासाद्य वेदिकाऽन्तरमाश्रितः सुप्तं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः
Verse 14
शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनोत्तमम् गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत्
Verse 15
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
Verse 16
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
Verse 17
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
Verse 18
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
Verse 19
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
Verse 20
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
Verse 21
ददर्श स कपिस्तत्र बाहू शयनसंस्थितौ मन्दरस्यांतरे सुप्तौ महाही रुषिताविव
Verse 22
ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसेश्वरः शुशुभेऽचलसङ्काशः शृङ्गाभ्यामिव मन्दरः
Verse 23
चूतपुन्नागसुरभिर्वकुलोत्तमसंयुतः मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरस्कृतः तस्य राक्षससिंहस्य निश्चक्राम महामुखात् शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम्
Verse 24
चूतपुन्नागसुरभिर्वकुलोत्तमसंयुतः मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरस्कृतः तस्य राक्षससिंहस्य निश्चक्राम महामुखात् शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम्
Verse 25
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
Verse 26
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
Verse 27
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
Verse 28
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
Verse 29
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
Verse 30
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
Verse 31
शशिप्रकाशवदनाश्चारुकुण्डलभूषिताः अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः
Verse 32
नृत्तवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः वराभरणधारिण्यो निषण्णा ददृशे हरिः
Verse 33
वज्रवैडूर्यगर्भाणि श्रवणान्तेषु योषिताम् ददर्श तापनीयानि कुण्डलान्यङ्गदानि च
Verse 34
तासां चन्द्रोपमैर्वक्त्रैश्शुभैर्ललितकुण्डलैः विरराज विमानं तन्नभस्तारागणैरिव
Verse 35
मदव्यायामखिन्नास्ता राक्षसेन्द्रस्य योषितः तेषु तेष्ववकाशेषु प्रसुप्तास्तनुमध्यमाः
Verse 36
अङ्गहारैस्तथैवान्या कोमलैर्नृत्तशालिनी विन्यस्तशुभसर्वाङ्गी प्रसुप्ता वरवर्णिनी
Verse 37
काचिद्वीणां परिष्वज्य प्रसुप्ता सम्प्रकाशते महानदीप्रकीर्णेव नलिनी पोतमाश्रिता
Verse 38
अन्या कक्षगतेनैव मड्डुकेनासितेक्षणा प्रसुप्ता भामिनी भाति बालपुत्रेव वत्सला
Verse 39
पटहं चारुसर्वाङ्गी पीड्य शेते शुभस्तनी चिरस्य रमणं लब्ध्वा परिष्वज्येव भामिनी
Verse 40
काचिद्वंशं परिष्वज्य सुप्ता कमललोचना रहः प्रियतमं गृह्य सकामेव च कामिनी
Verse 41
विपञ्चीं परिगृह्यान्या नियता नृत्तशालिनी निद्रावशमनुप्राप्ता सह कान्तेव भामिनी
Verse 42
अन्या कनकसङ्काशैर्मृदुपीनैर्मनोरमैः मृदङ्गं परिपीड्याङ्गैः प्रसुप्ता मत्तलोचना
Verse 43
भुजपार्श्वान्तरस्थेन कक्षगेन कृशोदरी पणवेव सहानिन्द्या सुप्ता मदकृतश्रमा
Verse 44
डिण्डिमं परिगृह्यान्या तथैवासक्तडिण्डिमा प्रसुप्ता तरुणं वत्समुपगूह्येव भामिनी
Verse 45
काचिदाडम्बरं नारी भुजसंयोगपीडितम् कृत्वा कमलपत्राक्षी प्रसुप्ता मदमोहिता
Verse 46
कलशीमपविध्यान्या प्रसुप्ता भाति भामिनी वसन्ते पुष्पशबला मालेव परिमार्जिता
Verse 47
पाणिभ्यां च कुचौ काचित्सुवर्णकलशोपमौ उपगूह्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता
Verse 48
अन्या कमलपत्राक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना अन्यामालिङ्ग्य सुश्रोणीं प्रसुप्ता मदविह्वला
Verse 49
आतोद्यानि विचित्राणि परिष्वज्य वरस्त्रियः निपीड्य च कुचैस्सुप्ता कामिन्यः कामुकानिव
Verse 50
तासामेकान्तविन्यस्ते शयानां शयने शुभे ददर्श रूपसम्पन्नामपरां स कपिः स्त्रियम्
Verse 51
मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम् विभूषयन्तीमिव तत्स्वश्रिया भवनोत्तमम् गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तः पुरेश्वरीम् कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम्
Verse 52
मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम् विभूषयन्तीमिव तत्स्वश्रिया भवनोत्तमम् गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तः पुरेश्वरीम् कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम्
Verse 53
स तां दृष्ट्वा महाबाहुर्भूषितां मारुतात्मजः तर्कयामास सीतेति रूपयौवनसम्पदा 5.10.53 हर्षेण महता युक्तो ननन्द हरियूथपः
Verse 54
आस्फोटयामास चुचुम्ब पुच्छं ननन्द चिक्रीड जगौ जगाम स्तम्भानरोहन्निपपात भूमौ निदर्शयन् स्वां प्रकृतिं कपीनाम्
0:000:00
Speed: