Book 6 • Chapter 114
Sarga 114
125 verses
Verse 1
तासांविलपमानानांतदाराक्षसयोषिताम् ज्येष्ठापत्नीप्रियाजीनाभर्तारंसमुदैक्षत
Verse 2
दशग्रीवंहतंदृष्टवारामेणाचिन्त्यकर्मणा पतिंमण्डोदरीतत्रकृपणापर्यदेवयत्
Verse 3
ननुनाममहाबाहोतववैश्रवणानुज क्रुद्धस्यप्रमुखेस्थातुंत्रस्यत्यपिपुरन्दरः
Verse 4
ऋषयश्चमहान्तोऽपिगन्धर्वाश्चयशस्विनः ननुनामतवोद्वेगाच्चारणाश्चदिशोगताः
Verse 5
स त्वंमानुषमात्रेणरामेणयुधिनिर्जितः न व्यपत्रपसेराजन् किमिदंराक्षसेश्वर
Verse 6
कथंत्रैलोक्यमाक्रम्यश्रियावीर्येणचान्वितम् अविषह्यंजघानत्वांमानुषोवनगोचरः
Verse 7
मानुषाणामविषयेचरतःकामरूपिणः विनाशस्तवरामेणसम्युगेनोपपद्यते
Verse 8
न चैतत्कर्मरामस्यश्रद्धधामिचमूमुखे सर्वतस्समुपेतस्यतवतेनाभिमर्षणम्
Verse 9
यदैव च जनस्थानेराक्षसैर्भहुनिर्ववृतः खरस्तवहतोभ्रातातदैवासौ न मानुषः
Verse 10
यदैवनगरींलङ्कांदुष्प्रवेशांसुरैरपि प्रविष्टोहनुमान्वीर्यात्तदैवव्यथितावयम्
Verse 11
यदैववानरैर्घोरैर्बद्धस्सेतुर्महार्णवे तदैवहृदयेनाहंशङ्केरामममानुषम्
Verse 12
अथवारामरूपेणकृतान्तस्स्वयमागतः मायांतवविनाशायविधायाप्रतितर्किताम्
Verse 13
अथवावासवेनत्वंधर्षितोऽपिमहाबल वासवस्यतुकाशक्तिस्त्वांद्रष्टुमपिसंयुगे
Verse 14
व्यक्तमेषमहायोगीपरमात्मासनातनः अनादिमध्यनिधनोमहतंपरमोमहान् तमसःपरमोधाताशङ्खचक्रगदाधरः श्रीवत्सवक्षानित्यश्रीरजय्यश्शाश्वतोध्रुवः मानुषंरूपमास्थायविष्णुस्सत्यपराक्रमः सर्वैःपरिवृतोदेवैर्वानरत्वमुपागतैः सर्वलोकेश्वर्श्रीमान्लोकानांहितकाम्यया सराक्षसरपरीवारंहतवांस्त्वांमहाद्युतिः
Verse 15
व्यक्तमेषमहायोगीपरमात्मासनातनः अनादिमध्यनिधनोमहतंपरमोमहान् तमसःपरमोधाताशङ्खचक्रगदाधरः श्रीवत्सवक्षानित्यश्रीरजय्यश्शाश्वतोध्रुवः मानुषंरूपमास्थायविष्णुस्सत्यपराक्रमः सर्वैःपरिवृतोदेवैर्वानरत्वमुपागतैः सर्वलोकेश्वर्श्रीमान्लोकानांहितकाम्यया सराक्षसरपरीवारंहतवांस्त्वांमहाद्युतिः
Verse 16
व्यक्तमेषमहायोगीपरमात्मासनातनः अनादिमध्यनिधनोमहतंपरमोमहान् तमसःपरमोधाताशङ्खचक्रगदाधरः श्रीवत्सवक्षानित्यश्रीरजय्यश्शाश्वतोध्रुवः मानुषंरूपमास्थायविष्णुस्सत्यपराक्रमः सर्वैःपरिवृतोदेवैर्वानरत्वमुपागतैः सर्वलोकेश्वर्श्रीमान्लोकानांहितकाम्यया सराक्षसरपरीवारंहतवांस्त्वांमहाद्युतिः
Verse 17
व्यक्तमेषमहायोगीपरमात्मासनातनः अनादिमध्यनिधनोमहतंपरमोमहान् तमसःपरमोधाताशङ्खचक्रगदाधरः श्रीवत्सवक्षानित्यश्रीरजय्यश्शाश्वतोध्रुवः मानुषंरूपमास्थायविष्णुस्सत्यपराक्रमः सर्वैःपरिवृतोदेवैर्वानरत्वमुपागतैः सर्वलोकेश्वर्श्रीमान्लोकानांहितकाम्यया सराक्षसरपरीवारंहतवांस्त्वांमहाद्युतिः
Verse 18
इन्द्रियाणिपुराजित्वाजितंत्रिभुवनंत्वया स्मरद्भिरिवतद्वैरमिन्द्रियैरेवनिर्जितः
Verse 19
यदैवहिजनस्थानेराक्षसैर्भहुभिर्वृतः खरस्तुनिहतोभ्रातातदारामो न मानुषः यदैवनगरींलङ्कांदुष्प्रवेशांसुरैरपि प्रविष्टोहनुमान्वीर्यात्तदैवव्यथितावयम्
Verse 20
यदैवहिजनस्थानेराक्षसैर्भहुभिर्वृतः खरस्तुनिहतोभ्रातातदारामो न मानुषः यदैवनगरींलङ्कांदुष्प्रवेशांसुरैरपि प्रविष्टोहनुमान्वीर्यात्तदैवव्यथितावयम्
Verse 21
क्रियतामविरोधश्चराघवेणेतियन्मया उच्यमानं न गृह्णासितस्येयंव्युष्टिरागता
Verse 22
अकस्माच्छाभिकामोऽसिसीतांराक्षसपुङ्गवः ऐश्वर्यस्यविनाशायदेहस्यस्वजनस्य च
Verse 23
अरुन्धत्याविशिष्टांतांरोहिण्याश्चापिदुर्मते सीतांधर्षयतामान्यांत्वयाह्यसदृशंकृतम्
Verse 24
वसुधायाहिवसुधांश्रियःश्रींभर्तृवत्सलाम् सीतांसर्वानवद्याङ्गीमरण्येविजनेशुभाम् आनयित्वातुतांदीनांछद्मनात्मस्वदूषण अप्राप्यतंचैवकामंमैथिलीसङ्गमेकृतम् पतिव्रतायास्तपसानूनंदग्धोऽसिमेप्रभो
Verse 25
वसुधायाहिवसुधांश्रियःश्रींभर्तृवत्सलाम् सीतांसर्वानवद्याङ्गीमरण्येविजनेशुभाम् आनयित्वातुतांदीनांछद्मनात्मस्वदूषण अप्राप्यतंचैवकामंमैथिलीसङ्गमेकृतम् पतिव्रतायास्तपसानूनंदग्धोऽसिमेप्रभो
Verse 26
तदैवयन्नदग्धगद्धस्त्वंधर्षयंस्तनुममध्यमाम् देवाभिभ्यतेतेसर्वेसेन्द्राःसानाग्नीपुरोगमाः
Verse 27
अवश्यमेवलभतेफलंपापस्यकर्मणः घोरंपर्यागतेकालेकर्तानास्त्यत्रसंशयः
Verse 28
न कुलेन न रूपेण न दाक्षिण्येनमैथिली मयाधिकावातुल्यावातत्त्वंमोहान्नबुध्यसे
Verse 29
सर्वदासर्वभूतानांनास्तिमुत्युरलक्षणः तवतावदयंमृत्युर्मैथिलीकृतलक्षणः
Verse 30
सीतानिमित्तजोमृत्युस्त्वयादूरादुपाहृतः मैथिलीसहरामेणविशोकाविहरिष्यति
Verse 31
अल्पपुण्यात्वहंघोरेपतिताशोकसागरे कैलासेमन्दरेमेरौतथाचैत्ररथेवने देवोद्यानेषुसर्वेषुविहृत्यसहितात्वया विमानेनानुरूपेणयायाम्यतुलयाश्रिया पश्यन्तिविविधान्देशांस्तांस्तांश्चित्रस्रगम्बरा भ्रम्शिताकामभोगेभ्यःसास्मिवीरवधात्तव सैवान्येवास्मिसम्वृत्ताधिग्राज्ञांचञ्चलाःश्रियः
Verse 32
अल्पपुण्यात्वहंघोरेपतिताशोकसागरे कैलासेमन्दरेमेरौतथाचैत्ररथेवने देवोद्यानेषुसर्वेषुविहृत्यसहितात्वया विमानेनानुरूपेणयायाम्यतुलयाश्रिया पश्यन्तिविविधान्देशांस्तांस्तांश्चित्रस्रगम्बरा भ्रम्शिताकामभोगेभ्यःसास्मिवीरवधात्तव सैवान्येवास्मिसम्वृत्ताधिग्राज्ञांचञ्चलाःश्रियः
Verse 33
अल्पपुण्यात्वहंघोरेपतिताशोकसागरे कैलासेमन्दरेमेरौतथाचैत्ररथेवने देवोद्यानेषुसर्वेषुविहृत्यसहितात्वया विमानेनानुरूपेणयायाम्यतुलयाश्रिया पश्यन्तिविविधान्देशांस्तांस्तांश्चित्रस्रगम्बरा भ्रम्शिताकामभोगेभ्यःसास्मिवीरवधात्तव सैवान्येवास्मिसम्वृत्ताधिग्राज्ञांचञ्चलाःश्रियः
Verse 34
हाराजन् सुकुमारंतेसुभ्रुसुत्वक्समुन्नसम् कान्तिश्रीद्युतिभिस्तुल्यमिन्दुपद्मदिवाकरैः किरीटकूटोज्ज्वलितंताम्रास्यंदीप्तकुण्डलम् मदव्याकुललोलाक्षंभूत्वायत्पानभूमिषु विविधस्रग्धरंचारुवल्गुस्मितकथंशुभम् तदेवाद्यतवैवंहिवक्त्रं न भ्राजतेप्रभो रामसायकनिर्भिन्नंरक्तंरुधिरविस्रवैः वीशीर्णमेदोमस्तिष्कंरूक्षस्यन्दनरेणुभिः
Verse 35
हाराजन् सुकुमारंतेसुभ्रुसुत्वक्समुन्नसम् कान्तिश्रीद्युतिभिस्तुल्यमिन्दुपद्मदिवाकरैः किरीटकूटोज्ज्वलितंताम्रास्यंदीप्तकुण्डलम् मदव्याकुललोलाक्षंभूत्वायत्पानभूमिषु विविधस्रग्धरंचारुवल्गुस्मितकथंशुभम् तदेवाद्यतवैवंहिवक्त्रं न भ्राजतेप्रभो रामसायकनिर्भिन्नंरक्तंरुधिरविस्रवैः वीशीर्णमेदोमस्तिष्कंरूक्षस्यन्दनरेणुभिः
Verse 36
हाराजन् सुकुमारंतेसुभ्रुसुत्वक्समुन्नसम् कान्तिश्रीद्युतिभिस्तुल्यमिन्दुपद्मदिवाकरैः किरीटकूटोज्ज्वलितंताम्रास्यंदीप्तकुण्डलम् मदव्याकुललोलाक्षंभूत्वायत्पानभूमिषु विविधस्रग्धरंचारुवल्गुस्मितकथंशुभम् तदेवाद्यतवैवंहिवक्त्रं न भ्राजतेप्रभो रामसायकनिर्भिन्नंरक्तंरुधिरविस्रवैः वीशीर्णमेदोमस्तिष्कंरूक्षस्यन्दनरेणुभिः
Verse 37
हाराजन् सुकुमारंतेसुभ्रुसुत्वक्समुन्नसम् कान्तिश्रीद्युतिभिस्तुल्यमिन्दुपद्मदिवाकरैः किरीटकूटोज्ज्वलितंताम्रास्यंदीप्तकुण्डलम् मदव्याकुललोलाक्षंभूत्वायत्पानभूमिषु विविधस्रग्धरंचारुवल्गुस्मितकथंशुभम् तदेवाद्यतवैवंहिवक्त्रं न भ्राजतेप्रभो रामसायकनिर्भिन्नंरक्तंरुधिरविस्रवैः वीशीर्णमेदोमस्तिष्कंरूक्षस्यन्दनरेणुभिः
Verse 38
हापश्चिमामेसम्प्राप्तादशावैधव्यदायिनी यामयासीन्नसुम्बद्धाकदाचिदपिमन्दया
Verse 39
पतादानवराजोमेभर्तामेराक्षसेश्वरः पुत्रोमेशक्रनिर्जेताइत्यहंगर्विताभृशम्
Verse 40
दृप्तामर्दनाःशूराःप्रख्यातबलपौरुषाः अकुतश्चिद्भयानाथाममेत्यासीन्मतिर्दृढा
Verse 41
तेषामेवंप्रभावाणांयुष्माकंराक्षसर्षभाः कथंभयमसम्बुद्धंमानुषादिदमागतम्
Verse 42
स्निग्धेन्द्रनीलनीलंतुप्रांशुशैलोपमंमहत् केयूराङ्गदवैडूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् कान्तंविहारेष्वधिकंदीप्तांसङ्ग्रामभूमिषु भात्याभरणभाभिर्यद्विद्युद्भिरिवतोयदः तदेवाद्यशरीरंतेतीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् पुनर्दुर्लभसम्पर्शंपरिष्वक्तुं न शक्यते श्वाविधःशलकैर्यद्वद्भाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् स्वर्पितैर्मर्मसुभृशंसञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् क्षितौनिपतितंराजन् श्यामंवैरुधिरच्छवि वज्रप्रहाराभिहतोविकीर्णइवपर्वतः
Verse 43
स्निग्धेन्द्रनीलनीलंतुप्रांशुशैलोपमंमहत् केयूराङ्गदवैडूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् कान्तंविहारेष्वधिकंदीप्तांसङ्ग्रामभूमिषु भात्याभरणभाभिर्यद्विद्युद्भिरिवतोयदः तदेवाद्यशरीरंतेतीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् पुनर्दुर्लभसम्पर्शंपरिष्वक्तुं न शक्यते श्वाविधःशलकैर्यद्वद्भाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् स्वर्पितैर्मर्मसुभृशंसञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् क्षितौनिपतितंराजन् श्यामंवैरुधिरच्छवि वज्रप्रहाराभिहतोविकीर्णइवपर्वतः
Verse 44
स्निग्धेन्द्रनीलनीलंतुप्रांशुशैलोपमंमहत् केयूराङ्गदवैडूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् कान्तंविहारेष्वधिकंदीप्तांसङ्ग्रामभूमिषु भात्याभरणभाभिर्यद्विद्युद्भिरिवतोयदः तदेवाद्यशरीरंतेतीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् पुनर्दुर्लभसम्पर्शंपरिष्वक्तुं न शक्यते श्वाविधःशलकैर्यद्वद्भाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् स्वर्पितैर्मर्मसुभृशंसञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् क्षितौनिपतितंराजन् श्यामंवैरुधिरच्छवि वज्रप्रहाराभिहतोविकीर्णइवपर्वतः
Verse 45
स्निग्धेन्द्रनीलनीलंतुप्रांशुशैलोपमंमहत् केयूराङ्गदवैडूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् कान्तंविहारेष्वधिकंदीप्तांसङ्ग्रामभूमिषु भात्याभरणभाभिर्यद्विद्युद्भिरिवतोयदः तदेवाद्यशरीरंतेतीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् पुनर्दुर्लभसम्पर्शंपरिष्वक्तुं न शक्यते श्वाविधःशलकैर्यद्वद्भाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् स्वर्पितैर्मर्मसुभृशंसञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् क्षितौनिपतितंराजन् श्यामंवैरुधिरच्छवि वज्रप्रहाराभिहतोविकीर्णइवपर्वतः
Verse 46
स्निग्धेन्द्रनीलनीलंतुप्रांशुशैलोपमंमहत् केयूराङ्गदवैडूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् कान्तंविहारेष्वधिकंदीप्तांसङ्ग्रामभूमिषु भात्याभरणभाभिर्यद्विद्युद्भिरिवतोयदः तदेवाद्यशरीरंतेतीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् पुनर्दुर्लभसम्पर्शंपरिष्वक्तुं न शक्यते श्वाविधःशलकैर्यद्वद्भाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् स्वर्पितैर्मर्मसुभृशंसञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् क्षितौनिपतितंराजन् श्यामंवैरुधिरच्छवि वज्रप्रहाराभिहतोविकीर्णइवपर्वतः
Verse 47
हास्वप्नस्सत्यमेवेदंत्वंरामेणकथंहतः त्वंमृत्योरपिमृत्युस्स्याःकथंमृत्युवशंगत:
Verse 48
त्रैलोक्यवसुभोक्तारंत्रैलोक्योद्वेगदंमहत् जेतारंलोकपालानांक्षेप्तारांशङ्करस्य च
Verse 49
दृप्तानांनिग्रहीतारमाविष्कृतपराक्रमम् लोकक्षोभयितारं च नादैर्भूतविराविणम्
Verse 50
ओजसादृप्तवाक्यानांवक्तारंरिपुसन्निधौ स्वयूथभृत्यगोप्तारंहन्तारंभीमकर्मणाम्
Verse 51
हन्तारंदानवेन्द्राणांयक्षाणां च सहस्रशः निवातकवचानां च सङ्ग्रहीतारमाहवे
Verse 52
नैकयज्ञविलोप्तारंत्रातारंस्वजनस्य च धर्मव्यवस्थाभेत्तारंमायास्रष्टारमाहवे
Verse 53
देवासुरनृकन्यानामाहर्तारंततस्ततः शत्रुस्त्रीशोकदातारं नेतारं स्वजनस्य च
Verse 54
लङ्काद्वीपस्यगोप्तारंकर्तारंभीमकर्मणाम् अस्माकंकामभोगानांदातारंरथिनांवरम्
Verse 55
एवंप्रभावंभर्तारंदृष्टवारामेणपातितम् स्थिरास्मियादेहमिमंधारयामिहतप्रिया
Verse 56
शयनेषुमहार्हेषुशयित्वाराक्षसेश्वर इहकर्मात्प्रसुप्तोऽसिधरण्यांरेणुगुण्ठितः
Verse 57
यदातेतनयश्शस्तोलक्ष्मणेनेन्द्रजिद्युधि तदात्वभिहतातीव्रमद्यत्वस्मिनिपातिता
Verse 58
साहंबन्धुजनैर्हीनाहीनानाथेन च त्वया विहीनाकामभोगैश्चशोचिष्येशाश्वतीस्समाः
Verse 59
प्रपन्नोदीर्घमध्वानंराजन्नद्यसुदुर्गमम् नयमामपिदुःखार्तां न वर्तिष्येत्वयाविना
Verse 60
कस्मात्त्वंमांविहायेहकृपणांगन्तुमिच्छसि दीनांविलपतींमन्दांकिंवामांनाभिभाषसे
Verse 61
दृष्टवा न खल्वभिक्रुद्धोमामिहानवकुण्ठिताम् निर्गतांनगरद्वारात्पद्भ्यामेवागतांप्रभो
Verse 62
पश्येष्टदारदारांस्तेभ्रष्टलज्जावकुण्ठितान् बहिर्निष्पतितान्सर्वान्कथंदृष्टवा न कुप्यसि
Verse 63
अयंक्रीडासहायस्तेऽनाथेलालप्यतेजनः न चैवमाश्वासयसिकिंवा न बहुमन्यसे
Verse 64
याःस्त्वयाविधवाराजन्कृतानैकाःकुलस्त्रियः पतिव्रताधर्मरतागुरुशुश्रूषणेरताः ताभिश्शोकाभितप्ताभिश्शप्तःपरवशंगतः त्वयाविप्रकृताभिर्यत्तदाशप्तंतदागतम्
Verse 65
याःस्त्वयाविधवाराजन्कृतानैकाःकुलस्त्रियः पतिव्रताधर्मरतागुरुशुश्रूषणेरताः ताभिश्शोकाभितप्ताभिश्शप्तःपरवशंगतः त्वयाविप्रकृताभिर्यत्तदाशप्तंतदागतम्
Verse 66
प्रवादस्सत्यएवायंत्वांप्रतिप्रायशोनृप प्रतिव्रतानांनाकस्मात्सपत्नत्यश्रूणिभूतले
Verse 67
कथं च नामतेराजन् लोकानाक्रम्यतेजसा नारीचौर्यमिदंक्षुद्रंकृतंशौण्डीर्यमानिना
Verse 68
अपनीयाश्रमाद्रामंयन्मृगच्छद्मनात्वया आनीतारामपनतीसातत्तेकातर्यलक्षणम्
Verse 69
कातर्यं न च तेयुद्धेकदाचित्संस्मराम्यहम् तत्तुभाग्यविपर्यासान्नूनंतेपक्वलक्षणम्
Verse 70
अतीतानागतार्थज्ञोवर्तमानविचक्षणः मैथिलीमाहृतांदृष्टवाध्यात्वानिःश्वस्यचायतम् सत्यवाक्यमहाबाहो देवरोमेयदब्रवीत् अयंराक्षसमुख्यानांविनाशःपर्युपस्थितः कामक्रोधसमुत्थेनव्यसनेनप्रसङ्गिना
Verse 71
अतीतानागतार्थज्ञोवर्तमानविचक्षणः मैथिलीमाहृतांदृष्टवाध्यात्वानिःश्वस्यचायतम् सत्यवाक्यमहाबाहो देवरोमेयदब्रवीत् अयंराक्षसमुख्यानांविनाशःपर्युपस्थितः कामक्रोधसमुत्थेनव्यसनेनप्रसङ्गिना
Verse 72
अतीतानागतार्थज्ञोवर्तमानविचक्षणः मैथिलीमाहृतांदृष्टवाध्यात्वानिःश्वस्यचायतम् सत्यवाक्यमहाबाहो देवरोमेयदब्रवीत् अयंराक्षसमुख्यानांविनाशःपर्युपस्थितः कामक्रोधसमुत्थेनव्यसनेनप्रसङ्गिना
Verse 73
निर्वृत्तस्त्वत्कृतेऽनर्थःसोऽयंमूलहरोमहान् त्वयाकृतमिदंसर्वमनाधंराक्षसंकुलम्
Verse 74
हित्वंशोचितव्योमेप्रख्यातबलपौरुषः स्त्रीस्वभावात्तुमेबुद्धिःकारुण्येपरिवर्तते
Verse 75
सुकृतंदुष्कृतं च त्वंगृहीत्वास्वांगतिंगतः आत्मानमनुशोचामित्वद्विनाशेनदुःखिताम्
Verse 76
सुहृदांहितकामानां न श्रुतंवचनंत्वया भ्रात्रूणांचैवकार्त्न्सनहितमुक्तंदशानन
Verse 77
हेत्वर्थयुक्तंविधिवच्छ्रेयस्करमदारुणम् विभीषणेनाभिहितं न कृतंहेतुमत्त्वया
Verse 78
मारीचकुम्भकर्णाभ्यांवाक्यंममपितुस्तथा न श्रुतंवीर्यमत्तेनतस्येदंफलमीदृशम्
Verse 79
नीलजीमूतसङ्काश पीताम्बरशुभाङ्गद स्वगात्राणिविनिक्षिप्यकिंशेषेरुधिराप्लुतः
Verse 80
प्रसुप्तइवशोकार्तांकिंमां न प्रतिभाषसे महावीर्यस्यदक्षस्यसम्युगेष्वपलायिनः यातुधानस्यदौहित्रींकिंमां न प्रतिभाषसे
Verse 81
उत्तिष्ठोत्तिष्ठकिंशेषेनवेपरिभवेकृते अद्यवैनिर्भयालङ्कांप्रविष्टांसूर्यरश्मयः
Verse 82
येनसूदयसेशत्रून् समरेसूर्यवर्चसा वज्रंवज्रधरस्येवसोऽयंतेसततार्चितः रणेबहुप्रहरणोहेमजापरिष्कृतः परिघोव्यवकीर्णस्तेबाणैश्चिन्नैःसहस्रधा
Verse 83
येनसूदयसेशत्रून् समरेसूर्यवर्चसा वज्रंवज्रधरस्येवसोऽयंतेसततार्चितः रणेबहुप्रहरणोहेमजापरिष्कृतः परिघोव्यवकीर्णस्तेबाणैश्चिन्नैःसहस्रधा
Verse 84
अप्रियामिवोपसंगृह्यकिंशेषेरणमेदिनीम् अप्रियामिवकस्माच्छमांनेच्छस्यभिभाषितुम्
Verse 85
धिगस्तुहृदयंयस्याममेदं न सहस्रधा त्वयिपञ्चत्वमापन्नेफलतेशोकपीडितम्
Verse 86
इत्येवंविलपन्तिसाबाष्पपर्याकुलेक्षणा स्नेहोपस्कन्नहृदया तदा मोहामुपागमत्
Verse 87
कश्मलाभिहतासन्नाबभौसारावणोरसि स्नध्यानुरक्तेजलदेदीप्ताविद्युदिवोज्ज्वला
Verse 88
तथागतंसमुत्थाप्यसपत्नयस्तांभृशातुराः पर्यवस्थापयामासूरुदन्त्योरुदतींभृशम्
Verse 89
न तेसुविदितादेविलोकानांस्थितिरध्रुवा दशाविभागपर्यायेराज्ञांवैचञ्चलाःश्रियः
Verse 90
इत्येवमुच्यमानासासशब्दंप्ररुरोद ह स्नापयन्तीतदास्रेणस्तनौवक्रंसुनिर्मलम्
Verse 91
एतस्मिन्नन्तरेरामोविभीषणमुवाच ह संस्कारःक्रियतांभ्रातुःस्त्रीगणःपरिसान्त्व्यताम्
Verse 92
तमुवाचततोधीमान् विभीषणइदंवचः विमृश्यबुद्ध्याधर्मज्ञोधर्मार्थसहितंहितम्
Verse 93
त्यक्तधर्मव्रतंशूरंनृशंसमनृतंतथा नाहमर्होऽस्मिसंस्कर्तुंपरदाराभिमर्शिनम्
Verse 94
भ्रातृरूपःहिमेशत्रुरेषसर्वाहितेरतः रावणोनार्हतेपूजांपूज्योऽपिगुरुगौरवात्
Verse 95
नृशंसइतिमांराम वक्ष्यन्तिमनुजाभुवि श्रुत्वातस्यागुणान्सर्वेवक्ष्यन्तिसुकृतंपुनः
Verse 96
तच्छ्रुत्वापरमप्रीतोरामोधर्मभृतांवरः विभीषणमुवाचेदंवाक्यज्ञंवाक्यकोविदः
Verse 97
तवापिमेप्रियंकार्यंत्वत्प्रभावान्मयाजितम् अवश्यंतुक्षमंवाच्योमयात्वांराक्षसेश्वर
Verse 98
अधर्मानृतसंयुक्तःकामंत्वेषनिशाचरः तेजस्वीबलवान् शूरःसङ्ग्रामेषु च नित्यशः
Verse 99
शतक्रतुमुखैर्वीरैःश्रूयते न पराजितः महात्माबलसम्पन्नोरावणोलोकरावणः
Verse 100
मरणानान्तिवैराणिनिर्वृत्तंनःप्रयोजनम् क्रियतामस्यसंस्कारोममाप्येषयथातव
Verse 101
त्वत्सत्सकाशाद्धशग्रीवस्संस्कारंविधिपूर्वकम् क्षिप्रमर्हतिधर्मेणत्वंयशोभाग्भविष्यसि
Verse 102
राघवस्यवच्श्रुत्वात्वरमाणोविभीषण: संस्कारयितुमारेभेभ्रातरंरावणंहतम्
Verse 103
सप्रविश्यपुरींलङ्कांराक्षसेन्द्रोविभीषणः रावणस्याअग्निहोत्रंतुनिर्यापयतिसत्वरम्
Verse 104
शकटान् दारुरूपाणिअग्नीनवैयाजकांस्तथा तथाचन्दनकाष्ठानिकाष्ठानिविविधानि च अगरूणिसुगधनीनिगन्धांश्चसुरभींस्तथा मणिमुक्ताप्रवाळानिनिर्यापयतिराक्षसः
Verse 105
शकटान् दारुरूपाणिअग्नीनवैयाजकांस्तथा तथाचन्दनकाष्ठानिकाष्ठानिविविधानि च अगरूणिसुगधनीनिगन्धांश्चसुरभींस्तथा मणिमुक्ताप्रवाळानिनिर्यापयतिराक्षसः
Verse 106
आजगाममुहूर्तेनराक्षसैःपरिवारितः ततोमाल्यवतासार्थंक्रियामेवचकारसः
Verse 107
सौवर्णींशिबिकांदिव्यामारोप्यक्षौमवासनम् रावणंराक्षसाधीशमश्रुपूर्यमुखाद्विजाः तूर्यघोषैश्चविविधैस्स्तुवद्भिश्चाभिनन्दितम् प्ताकाभिश्चचित्राभिस्सुमनोभिश्चचित्रिताम् उत्क्षिप्यशिबिकांतांतुविभीषणपुरोगमाः दक्षिणाभिमुखास्सर्वेगृह्यकाष्ठानिभेजिरे
Verse 108
सौवर्णींशिबिकांदिव्यामारोप्यक्षौमवासनम् रावणंराक्षसाधीशमश्रुपूर्यमुखाद्विजाः तूर्यघोषैश्चविविधैस्स्तुवद्भिश्चाभिनन्दितम् प्ताकाभिश्चचित्राभिस्सुमनोभिश्चचित्रिताम् उत्क्षिप्यशिबिकांतांतुविभीषणपुरोगमाः दक्षिणाभिमुखास्सर्वेगृह्यकाष्ठानिभेजिरे
Verse 109
सौवर्णींशिबिकांदिव्यामारोप्यक्षौमवासनम् रावणंराक्षसाधीशमश्रुपूर्यमुखाद्विजाः तूर्यघोषैश्चविविधैस्स्तुवद्भिश्चाभिनन्दितम् प्ताकाभिश्चचित्राभिस्सुमनोभिश्चचित्रिताम् उत्क्षिप्यशिबिकांतांतुविभीषणपुरोगमाः दक्षिणाभिमुखास्सर्वेगृह्यकाष्ठानिभेजिरे
Verse 110
अग्नयोदीप्यमानास्तेतदाध्वर्युसमीरिताः शरणाभिगताःसर्वेपुरस्तात्तस्यतेययुः
Verse 111
अन्तःपुराणिसर्वाणिरुदमानानिसत्वरम् पृष्ठतोऽनुययुस्तानिप्लवमानानिसर्वतः
Verse 112
रावणंप्रयतेदेशेस्थाप्यतेभृशदुःखिताः चितांचन्दनकाष्ठैश्चपद्मकोशीसंवृताम् ब्राह्म्यासम्वर्तयामासूराङ्कवास्तरणावृताम् वर्ततेवेदविहितोराज्ञोवैपश्चिमःक्रतुः
Verse 113
रावणंप्रयतेदेशेस्थाप्यतेभृशदुःखिताः चितांचन्दनकाष्ठैश्चपद्मकोशीसंवृताम् ब्राह्म्यासम्वर्तयामासूराङ्कवास्तरणावृताम् वर्ततेवेदविहितोराज्ञोवैपश्चिमःक्रतुः
Verse 114
प्रचक्रुःराक्षसेन्द्रस्यपितृमेधमनुक्रमम् वेदिं च दक्षिणप्राच्यांयथास्थानं च पावकम्
Verse 115
पृषदाज्येनसम्पूर्णंस्रुवंसर्वेप्रचिक्षिपुः पादयोश्शकटंप्रादुरन्तरूर्वोरुलूखलंतदा
Verse 116
दारुपात्राणिसर्वाणिआरणिंचोत्तारारणिम् दत्त्वातुमुसलंचान्यथास्थानंविचक्षणा:
Verse 117
शास्त्रादृष्टेनविधिनामहर्षिविहितेन च तत्रमेध्यंपशुंहत्वाराक्षसेन्द्रस्यराक्षसाः परिस्तरणिकांराज्ञोघृताक्तांसमवेशयन्
Verse 118
शास्त्रादृष्टेनविधिनामहर्षिविहितेन च तत्रमेध्यंपशुंहत्वाराक्षसेन्द्रस्यराक्षसाः परिस्तरणिकांराज्ञोघृताक्तांसमवेशयन्
Verse 119
गन्धैर्माल्यैरलङ्कृत्यरावणंदीनमानसाः विभीषणसहायास्तेवस्त्रैश्चविविधैरपि लाजैरश्चावकिरन्तिस्मबाष्पपूर्णमुखास्तदा
Verse 120
गन्धैर्माल्यैरलङ्कृत्यरावणंदीनमानसाः विभीषणसहायास्तेवस्त्रैश्चविविधैरपि लाजैरश्चावकिरन्तिस्मबाष्पपूर्णमुखास्तदा
Verse 121
ददौ च पावकंतस्यविधियुक्तंविभीषणः स्नात्वाचैवार्द्रवस्त्रेणतिलान्दूर्वाभिमिश्रितान् उदकेन च सम्मिश्रान्प्रदायविधिपूर्वकम् प्रदायचोदकंतस्मैमूर्ध्नाचैनंनमस्य च ताःस्त्रियोऽनुनयामाससान्तमुक्त्वापुनःपुनः गम्यतामितितास्सर्वाविविशुर्नगरीतदा
Verse 122
ददौ च पावकंतस्यविधियुक्तंविभीषणः स्नात्वाचैवार्द्रवस्त्रेणतिलान्दूर्वाभिमिश्रितान् उदकेन च सम्मिश्रान्प्रदायविधिपूर्वकम् प्रदायचोदकंतस्मैमूर्ध्नाचैनंनमस्य च ताःस्त्रियोऽनुनयामाससान्तमुक्त्वापुनःपुनः गम्यतामितितास्सर्वाविविशुर्नगरीतदा
Verse 123
ददौ च पावकंतस्यविधियुक्तंविभीषणः स्नात्वाचैवार्द्रवस्त्रेणतिलान्दूर्वाभिमिश्रितान् उदकेन च सम्मिश्रान्प्रदायविधिपूर्वकम् प्रदायचोदकंतस्मैमूर्ध्नाचैनंनमस्य च ताःस्त्रियोऽनुनयामाससान्तमुक्त्वापुनःपुनः गम्यतामितितास्सर्वाविविशुर्नगरीतदा
Verse 124
प्रविष्टासुसर्वासुराक्षसीषुविभीषणः रामपार्श्वमुपागम्यतदातिष्ठद्विनीतवत्
Verse 125
रामोऽपिसहसैन्येनससुग्रीवस्सलक्ष्मणः हर्षंलेभेरिपुंहत्वायथावृत्रंशतक्रतु:
0:000:00
Speed: