Book 6 • Chapter 90
Sarga 90
53 verses
Verse 1
युध्यमानौतुतौदृष्टवाप्रसक्तौनरराक्षसौ प्रभिन्नाविवमातङ्गौपरस्परवधैषिणौ तौद्रष्टुकामस्सङ्ग्रामेपरस्परगतौबली शूरस्सरावणभ्रातातस्थौसङ्ग्राममूर्धनि
Verse 2
युध्यमानौतुतौदृष्टवाप्रसक्तौनरराक्षसौ प्रभिन्नाविवमातङ्गौपरस्परवधैषिणौ तौद्रष्टुकामस्सङ्ग्रामेपरस्परगतौबली शूरस्सरावणभ्रातातस्थौसङ्ग्राममूर्धनि
Verse 3
ततोविष्फारयामासमहद्धनुरवस्थितः उत्ससर्ज च तीक्ष्णाग्रान् राक्षसेषुमहाशरान्
Verse 4
तेशराःशिखिसम्पर्शानिपतन्तस्समाहिताः राक्षसान् दारयामासुर्वज्राणीवमहागिरीन्
Verse 5
विभीषणस्यानुचरास्तेपिशूलासिपट्टसै: चिच्छिदुःसमरेवीरान्राक्षसान्राक्षसोत्तमाः
Verse 6
राक्षसैस्स्सैःपरिवृतस्सतदातुविभीषणः बभौमध्येप्रहृष्टानामाकलभानामिवद्विपः
Verse 7
ततस्स्संञ्चोदयानोवैहरीन्रक्षोरणप्रियान् उवाचवचनंकालेकालज्ञोरक्षसांवरः
Verse 8
एकोऽयंराक्षसेन्द्रस्यपरायणमवस्थितः एतच्छेषंबलंतस्यकिंतिष्ठतहरीश्वराः
Verse 9
अस्मिंन्विनिहतेपापेराक्षसेरणमूर्थनि रावणंवर्जयित्वातुशेषमस्यबलंहतम्
Verse 10
प्रहस्तोनिहतोवीरोनिकुम्भश्चमहाबल. कुम्भकर्णश्चकुम्भश्चधूम्राक्षश्चनिशाचरः जम्बुमालीमहामालीतीक्ष्णवेगोऽशनिप्रभः सुप्तघ्नोयज्ञकोपश्चवज्रदंष्ट्रश्चराक्षसः सम्ह्रादीविकटोऽरिघ्नस्तपनोदमएव च प्रघासःप्रघसश्चैवप्रजङ्घोजङ्घएव च अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चवीर्यवान् विद्युज्जिह्वाद्विजिह्वश्चसूर्यशत्रुश्चराक्षसः अकम्पनःसुपार्श्वश्चचक्रमाली च राक्षसः कम्पनस्सत्त्ववन्तौतौदेवान्तकनरान्तकौ
Verse 11
प्रहस्तोनिहतोवीरोनिकुम्भश्चमहाबल. कुम्भकर्णश्चकुम्भश्चधूम्राक्षश्चनिशाचरः जम्बुमालीमहामालीतीक्ष्णवेगोऽशनिप्रभः सुप्तघ्नोयज्ञकोपश्चवज्रदंष्ट्रश्चराक्षसः सम्ह्रादीविकटोऽरिघ्नस्तपनोदमएव च प्रघासःप्रघसश्चैवप्रजङ्घोजङ्घएव च अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चवीर्यवान् विद्युज्जिह्वाद्विजिह्वश्चसूर्यशत्रुश्चराक्षसः अकम्पनःसुपार्श्वश्चचक्रमाली च राक्षसः कम्पनस्सत्त्ववन्तौतौदेवान्तकनरान्तकौ
Verse 12
प्रहस्तोनिहतोवीरोनिकुम्भश्चमहाबल. कुम्भकर्णश्चकुम्भश्चधूम्राक्षश्चनिशाचरः जम्बुमालीमहामालीतीक्ष्णवेगोऽशनिप्रभः सुप्तघ्नोयज्ञकोपश्चवज्रदंष्ट्रश्चराक्षसः सम्ह्रादीविकटोऽरिघ्नस्तपनोदमएव च प्रघासःप्रघसश्चैवप्रजङ्घोजङ्घएव च अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चवीर्यवान् विद्युज्जिह्वाद्विजिह्वश्चसूर्यशत्रुश्चराक्षसः अकम्पनःसुपार्श्वश्चचक्रमाली च राक्षसः कम्पनस्सत्त्ववन्तौतौदेवान्तकनरान्तकौ
Verse 13
प्रहस्तोनिहतोवीरोनिकुम्भश्चमहाबल. कुम्भकर्णश्चकुम्भश्चधूम्राक्षश्चनिशाचरः जम्बुमालीमहामालीतीक्ष्णवेगोऽशनिप्रभः सुप्तघ्नोयज्ञकोपश्चवज्रदंष्ट्रश्चराक्षसः सम्ह्रादीविकटोऽरिघ्नस्तपनोदमएव च प्रघासःप्रघसश्चैवप्रजङ्घोजङ्घएव च अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चवीर्यवान् विद्युज्जिह्वाद्विजिह्वश्चसूर्यशत्रुश्चराक्षसः अकम्पनःसुपार्श्वश्चचक्रमाली च राक्षसः कम्पनस्सत्त्ववन्तौतौदेवान्तकनरान्तकौ
Verse 14
प्रहस्तोनिहतोवीरोनिकुम्भश्चमहाबल. कुम्भकर्णश्चकुम्भश्चधूम्राक्षश्चनिशाचरः जम्बुमालीमहामालीतीक्ष्णवेगोऽशनिप्रभः सुप्तघ्नोयज्ञकोपश्चवज्रदंष्ट्रश्चराक्षसः सम्ह्रादीविकटोऽरिघ्नस्तपनोदमएव च प्रघासःप्रघसश्चैवप्रजङ्घोजङ्घएव च अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चवीर्यवान् विद्युज्जिह्वाद्विजिह्वश्चसूर्यशत्रुश्चराक्षसः अकम्पनःसुपार्श्वश्चचक्रमाली च राक्षसः कम्पनस्सत्त्ववन्तौतौदेवान्तकनरान्तकौ
Verse 15
एतान्निहत्यातिबलान्बहून्राक्षससत्तमान् बाहुभ्यांसागरंतीर्त्वालङ्घ्यतांगोष्पदं लघु 6.90.15
Verse 16
एतावदेवशेषंवोजेतव्यमिहवानराः हतास्सर्वेसमागम्यराक्षसाबलदर्पिताः
Verse 17
अयुक्तंनिधनंकर्तुंपुत्रस्यजनितुर्मम घृणामपास्यरामार्थेनिहन्यांभ्रातुरात्मजम्
Verse 18
हन्तुकामस्यमेबाष्पंचक्षुश्चैवनिरुध्यति तमेवैषमहाबाहुर्लक्ष्मणश्शमयिष्यति वानराघ्नतसम्भूयभृत्यानस्यसमीपगान्
Verse 19
इतितेनातियशसाराक्षसेनाभिचोदिताः वानरेन्द्राजहृषिरेलाङ्गूलानि च विव्यधुः
Verse 20
ततस्तुकपिशार्दूलाःश्रवेन्तःश्चपुनःपुनः मुमुचुर्विविधान्नादान्मेघान् दृष्टवेवबर्हिणः
Verse 21
जाम्बवानपितैःसर्वैःसयूथ्यैरभिसम्वृतः तेऽश्मभिस्ताडयामासुर्नखैर्धन्स्सैश्चराक्षसान्
Verse 22
निघ्नन्तमृक्षाधिपतिंराक्षसास्तेमहाबलाः परिवव्रुर्भयंत्यक्त्वातमनेकविधायुथाः
Verse 23
शरैःपरशुभिस्तीक्ष्णैःपट्टिशैर्यष्टितोमरैः जाम्बवन्तंमृधेजघ्नुर्निघ्नन्तंराक्षसींचमूम्
Verse 24
स सम्प्रहारस्तुमुलःसञ्जज्ञेकपिरक्षसाम् देवासुराणांक्रुद्धानांयथाभीमोमहास्वनः
Verse 25
हनुमानपिसङ्क्रुद्धःसानुमुत्पाट्यपर्वतात् स लक्ष्मणंस्वयंपृष्ठादवरोप्यमहामनाः रक्षसांकदनंचक्रेसमासाद्यसहस्रशः
Verse 26
हनुमानपिसङ्क्रुद्धःसानुमुत्पाट्यपर्वतात् स लक्ष्मणंस्वयंपृष्ठादवरोप्यमहामनाः रक्षसांकदनंचक्रेसमासाद्यसहस्रशः
Verse 27
स दत्त्वातुमुलंयुद्धंपितृव्यस्येन्द्रजत् बली लक्ष्मणंपरवीरघ्नःपुनरेवाभ्यधावत
Verse 28
तौप्रयुद्दौतदावीरौमृधेलक्ष्मणराक्षसौ शरौघानभिवर्षन्तौजघ्नतुस्तौपरस्परम्
Verse 29
अभीक्षणमन्तर्धदतुश्शरजालैर्महाबलौ चन्द्रादित्याविवोष्णान्तेयथामेघैस्तरस्विनौ
Verse 30
न ह्यादानं न सन्धानंधनुषोवापरिग्रहः न विप्रमोक्षोबाणानां न विकर्षो न विग्रहः न मुष्टिप्रतिसन्धानं न लक्ष्यप्रतिपादनम् अदृश्यततयोस्तत्रयुध्यतोःपाणिलाघवात्
Verse 31
न ह्यादानं न सन्धानंधनुषोवापरिग्रहः न विप्रमोक्षोबाणानां न विकर्षो न विग्रहः न मुष्टिप्रतिसन्धानं न लक्ष्यप्रतिपादनम् अदृश्यततयोस्तत्रयुध्यतोःपाणिलाघवात्
Verse 32
चापवेगप्रयुक्स्सैश्चबाणजालैःसमन्ततः अन्तरिकेऽभिसम्पन्ने न रूपाणिचकाशिरे
Verse 33
लक्ष्मणोरावणिंप्राप्यरावणिश्चापिलक्ष्मणम् अव्यवस्थाभवत्युग्राताभ्यामन्योन्यविग्रहे
Verse 34
ताभामुभाभ्यांतरसाप्रसृष्टैर्विशिखैःशितैः निरन्तरमिवाकाशंबभूवतमसावृतम्
Verse 35
तैःपतभदिश्चबहुभिस्तयोःशरशतैःशितैः दिशश्चप्रदिशश्चैवबभूवुःशरसङ्कुलाः
Verse 36
तमसापिहितंसर्वमासीत्प्रतिभयंमहत् अस्तंगतेसहस्रांशेसम्वृतेतमसा च वै रुधिरौघामहानद्यःप्रावर्तन्तसहस्रशः
Verse 37
क्रव्यादादारुणावाग्भिश्चिक्षिपुर्भीमनिःस्वनान् न तदानींवनौवायुर्न च जज्वालपावकः
Verse 38
स्व्स्त्वस्तुलोकेभ्यइतिजजल्पुस्तेमहर्षयः सम्पेतुश्चात्रसन्तप्तागन्धर्वाःसहचारणैः
Verse 39
अथराक्षससिंहस्यकृष्णान् कनकभूषणान् शरैश्चतुर्भिःसौमित्रिद्विव्याधचतुरोहयान्
Verse 40
ततोऽपरेणभल्लेनपीतेननिशितेन च सम्पूर्णायतमुक्तेनसुपत्रेणसुवर्चसा महेन्द्राशनिकल्पेनसूतस्यविचरिष्यतः स तेनबाणाशनिनातलशब्दानुवादिना लाघवाद्राघवःश्रीमान् शिरःकायादपाहरत्
Verse 41
ततोऽपरेणभल्लेनपीतेननिशितेन च सम्पूर्णायतमुक्तेनसुपत्रेणसुवर्चसा महेन्द्राशनिकल्पेनसूतस्यविचरिष्यतः स तेनबाणाशनिनातलशब्दानुवादिना लाघवाद्राघवःश्रीमान् शिरःकायादपाहरत्
Verse 42
ततोऽपरेणभल्लेनपीतेननिशितेन च सम्पूर्णायतमुक्तेनसुपत्रेणसुवर्चसा महेन्द्राशनिकल्पेनसूतस्यविचरिष्यतः स तेनबाणाशनिनातलशब्दानुवादिना लाघवाद्राघवःश्रीमान् शिरःकायादपाहरत्
Verse 43
स यन्तरिमहातेजाहतेमन्दोदरीसुतः स्वयंसारथ्यमकरोत्सुनश्चधनुरस्प ृशत्
Verse 44
तदद्भुतमभूत्तत्रसामर्थ्यंपश्यतांयुधि हयेषुव्यग्रहस्तं त विव्याधनिशितैःशरैः धनुष्यथपुनर्व्यग्रेहयेषुमुमुचेशरान्
Verse 45
छिद्रेषुतेषुबाणौघैर्विचरन्तमभीतवत् अर्धयामाससमरेसौमित्रिःशीघ्रकृत्तमः
Verse 46
निहतंसारथिंदृष्टवासमरेरावणात्मजः प्रजहौसमरोद्धर्षंविषण्णः स बभूव ह
Verse 47
विषण्णवदनंदृष्टवाराक्षसंहरियूथपाः ततःपरमसम्हृष्टालक्ष्मणंचाभ्यपूजयन्
Verse 48
ततःप्रमाथीरभसःशरभोगन्धमादनः अमृष्यमाणाश्चत्वारश्चक्रुर्वेगंहरीश्वराः
Verse 49
तेचास्यहयमुख्येषुतूर्णमुत्पत्यवानराः चतुर्षुसुमहावीर्यानिपेतुर्भीमविक्रमाः
Verse 50
तेषामधिष्ठितानांतैर्वानरैःपर्वतोपमैः मुखेभ्योरुधिरंरक्तंहयानांसमवर्तत
Verse 51
तेहयामथिताभग्नाव्यसवोधरणींगताः तेनिहत्यहयांस्तस्यप्रमथ्य च महारथम् पुनरुत्पत्यवेगेनतस्थुर्लक्ष्मणपार्श्वतः
Verse 52
तेहयामथिताभग्नाव्यसवोधरणींगताः तेनिहत्यहयांस्तस्यप्रमथ्य च महारथम् पुनरुत्पत्यवेगेनतस्थुर्लक्ष्मणपार्श्वतः
Verse 53
स हताश्वादवप्लुत्यरथान्मथितसारथिः शरवर्षेणसौमित्रिमभ्यधावतरावणिः
0:000:00
Speed: